Kỹ năng đọc báo cáo tài chính

Kỹ năng đọc báo cáo tài chính
Ngày đăng: 07/02/2021 01:25 PM

    KHÁI NIỆM VÀ Ý NGHĨA BÁO CÁO TÀI CHÍNH

    Báo cáo tài chính là báo cáo kế toán cung cấp các thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, đáp ứng nhu cầu hữu ích cho số đông những người sử dụng trong việc đưa ra các quyết định kinh tế.

    Để đạt mục đích này báo cáo tài chính phải cung cấp những thông tin của một doanh nghiệp về:

    a/ Tài sản;

    b/ Nợ phải trả;

    c/ Vốn chủ sở hữu;

    d/ Doanh thu, thu nhập khác, chi phí, lãi và lỗ;

    đ/ Các luồng tiền.

    Ý nghĩa của báo cáo tài chính: 

    • Cung cấp thông tin khái quát, tổng hợp nhất về tình hình tài chính, về kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
    • Cho phép kiểm tra, phân tích, đánh giá;
    • Giúp các đối tượng sử dụng thông tin đưa ra các quyết định.

    YÊU CẦU, NGUYÊN TẮC LẬP VÀ TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH

    1. Yêu cầu:

    • Trung thực và hợp lý
    • Lựa chọn và áp dụng các chính sách kế toán phù hợp với qui định của từng chuẩn mực kế toán nhằm đảm bảo cung cấp thông tin thích hợp với nhu cầu ra các quyết định kinh tế của người sử dụng và cung cấp được các thông tin đáng tin cậy.

    2. Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính:

    • Hoạt động liên tục;
    • Cơ sở dồn tích;
    • Nhất quán;
    • Trọng yếu và tập hợp;
    • Bù trừ;
    • Có thể so sánh.

    HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH

    1. Phân loại:

    – Theo mức độ khái quát

    – Theo cấp quản lý

    – Theo mức độ tiêu chuẩn

    2. Hệ thống báo cáo tài chính DN:

    He thong bao cao tai chinh doanh nghiep

    2.1 Bảng cân đối kế toán

    Khái niệm: Là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quát toàn bộ giá trị tài sản hiện có và nguồn hình thành tài sản đó của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định.

    Đặc điểm

    -Phản ánh tổng quát toàn bộ tài sản (TS), và nguồn vốn (NV) theo một hệ thống chỉ tiêu được quy định thống nhất.

    -Phản ánh TS, NV dưới hình thức giá trị.

    -Phản ánh “tình hình tài chính của DN” ở một thời điểm nhất định :

    • Các nguồn lực kinh tế mà DN kiểm soát;
    • Quyền lợi của chủ nợ đối với các nguồn lực đó;
    • Giá trị mà chủ sở hữu có trong doanh nghiệp.

    Kết cấu Bảng thống kế tài sản (BTKTS)

    Tài sản và Nguồn vốn.

    – Các yếu tố: Tài sản, Công nợ và Nguồn vốn chủ sở hữu.

    – Theo chiều dọc hoặc chiều ngang

    – Các yếu tố bắt buộc khác:

    • Tên của đơn vị kế toán;
    • Tên của báo cáo tài chính: “Bảng cân đối kế toán”
    • Ngày lập báo cáo.

    Các yếu tố của bảng cân đối kế toán (CĐKT)

    Tài sản: Là nguồn lực do DN kiểm soát và có thể thu được lợi ích kinh tế trong tương lai.

    Nợ phải trả: Là nghĩa vụ hiện tại của DN phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua mà DN phải thanh toán từ các nguồn lực của mình.

    Nguồn vốn chủ sở hữu : – Là giá trị vốn của DN; = Giá trị Tài sản – Nợ phải trả

    Nguồn số liệu lập BCTC:

    – Bảng cân đối kế toán kỳ trước

    – Số dư cuối kỳ của các TK kế toán.

    Phương pháp lập: 

    – Cột đầu kỳ: lấy số liệu của bảng cân đối kế toán cuối kỳ trước;

    – Cột cuối kỳ: căn cứ vào số dư cuối kỳ của các tài khoản kế toán để xây dựng các chỉ tiêu tương ứng.

    Lưu ý:

    • Một số TK điều chỉnh giảm (TK dự phòng và TK khấu hao) có số dư bên Có thì SDCK được phản ánh vào bên Tài sản dưới dạng số âm.
    • TK 412, 413, 421 nếu có số Dư Có thì ghi dương, Dư Nợ thì ghi âm.
    • TK 131 có dư Có thì phản ánh vào chỉ tiêu “Trả trước của người mua” phần Nguồn vốn;
    • TK 331 có dư Nợ thì phản ánh vào chỉ tiêu “Trả trước cho người bán” phần Tài sản.

    Giới thiệu bảng cân đối kế toán:

    • Mẫu B01-DN.
    • Ban hành theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC
    • Kết cấu của các phần.

    Bang can doi ke toan

    Tài khoản 131”Phải thu của khách hàng”

    Tai khoan 131
    Tài khoản 331”Phải trả cho nhà cung cấp”

    Tai khoan 331

    2.2. Báo cáo kết quả kinh doanh

    Khái niệm: Là báo cáo tổng hợp phản ánh tình hình và kết quả kinh doanh trong một kỳ hoạt động của DN

    – Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20 tháng 03 năm 2006′

    – Kết cấu: 5 cột:

    – Cơ sở số liệu:

    • Báo cáo KQKD của năm trước.
    • Căn cứ vào các tài khoản loại 5, 6, 7, 8, 9.

    Kết quả kinh doanh là phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí của các hoạt động kinh doanh đã được thực hiện trong một thời kỳ nhất định. Nếu doanh thu lớn hơn chi phí thì doanh nghiệp có lợi nhuận nếu bằng hoặc nhỏ hơn thì doanh nghiệp hoà vốn hoặc lỗ vốn.

    Kết quả kinh doanh bao gồm:

    • Kết quả hoạt động SXKD là kết quả của hoạt động bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ
    • Kết quả hoạt động tài chính
    • Kết quả hoạt động khác

    Báo cáo Lãi Lỗ

    • Tổng Doanh thu
    • Các khoản giảm trừ doanh thu
    • Doanh thu thuần
    • Giá vốn hàng bán
    • Lợi nhuận gộp về BH và CCDvụ
    • Doanh thu HĐ tài chính
    • Chi phí tài chính
    • Chi phí bán hàng
    • Chi phí quản lý doanh nghiệp
    • Lợi nhuận thuần từ HĐKD
    • Thu nhập khác
    • Chi phí khác
    • Tổng lợi nhuận trước thuế
    • Chi phí thuế TNDN hiện hành
    • Chi phí thuế TNDN hoàn lại
    • Lợi nhuận sau thuế

    2.2.1 Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

    Chi phí bán hàng là toàn bộ những chi phí mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến quá trình tổ chức bán hàng hoá, sản phẩm dịch vụ

    Chi phí quản lý doanh nghiệp là toàn bộ các chi phí đã phát sinh liên quan đến quá trình quản lý kinh doanh, quản lý hành chính và các chi phí chung khác liên quan đến toàn doanh nghiệp.

    Các yếu tố của Chi phí bán hàng

    • Chi phí nhân viên
    • Chi phí vật liệu, bao bì
    • Chi phí công cụ, đồ dùng
    • Chi phí khấu hao TSCĐ
    • Chi phí bảo hành sản phẩm
    • Chi phí dịch vụ mua ngoài
    • Chi phí bằng tiền khác

    Tài khoản sử dụng

    Tai khoan 641 chi phi ban hang

    ke toan chi phi ban hang

    Các yếu tố của Chi phí quản lý doanh nghiệp

    • Chi phí nhân viên quản lý
    • Chi phí vật liệu quản lý
    • Chi phí đồ dùng văn phòng
    • Chi phí khấu hao TSCĐ
    • Thuế, phí, lệ phí
    • Chi phí dự phòng
    • Chi phí dịch vụ mua ngoài
    • Chi phí bằng tiền khác

    Tài khoản sử dụng: 

    Tai khoan 642 chi phi doanh nghiep

    Ke toan chi phi quan ly doanh nghiep

    2.2.2 Kế toán xác định KQ hoạt động Tài chính

    • Hoạt động TC là hoạt động có liên quan đến việc huy động, quản lý phân phối và sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp.
    • Kết quả các hoạt động đầu tư tài chính là kết quả được hình thành từ các nghiệp vụ đầu tư chứng khoán, góp vốn liên doanh, kinh doanh bất động sản, cho vay vốn v. v..

    Thu nhập hoạt động TC

    • Lãi do mua bán chứng khoán
    • Lợi tức cổ phần, lãi trái phiếu, tín phiếu
    • Thu nhập cho thuê TSCĐ tài chính
    • Thu lãi cho vay vốn
    • Thu nhập do bán bất động sản
    • Thu nhập được chia từ hoạt động tham gia liên doanh
    • Lãi mua bán ngoại tệ…

    Chi phí hoạt động TC

    • Lỗ do mua bán chứng khoán
    • Chi phí cho các hoạt động đầu tư chứng khoán
    • Lỗ do hoạt động liên doanh
    • Chi phí hoạt động đầu tư tài chính khác
    • Chi phí dự phòng giảm giá đầu tư
    • Chiết khấu thanh toán cho người mua

    Kế toán thu nhập và chi phí tài chính

    Tài khoản sử dụng: 

    Tai khoan ke toan thu nhap va chi phi tai chinh

    Kế toán thu nhập tài chính

    Khi phát sinh các khoản thu nhập từ đầu tư chứng khoán và thu nhập khác căn cứ vào chứng từ kế toán ghi:

    • Nợ TK 111 – Tiền mặt
    • Nợ TK 112 – Tiền gửi ngân hàng
    • Nợ TK 138 (1388) – Phải thu khác
    • Có TK 515 – Thu nhập hoạt động tài chính

    Kế toán chi phí tài chính

    Khi phát sinh các khoản Chi phí tài chính:

    • Nợ TK 635 – Chi phí hoạt động tài chính
    • Có TK 111 – Tiền mặt
    • Có TK 112 – Tiền gửi ngân hàng

    Phát sinh khoản lỗ về hoạt động TC:

    • Nợ TK 635 – Chi phí hoạt động tài chính
    • Có TK 222 – Góp vốn liên doanh
    • Có TK 121,221 – Đầu tư CKNH, DH
    • Có TK 228 – Đầu tư dài hạn khác

    Khi trích lập dự phòng giảm giá đầu tư TC:

    • Nợ TK 635 – Chi phí hoạt động tài chính
    • Có TK 129 – Dự phòng giảm giá Đtư NH
    • Có TK 229 – Dự phòng giảm giá ĐTDH

    Kết chuyển chi phí hoạt động tài chính

    • Nợ TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh
    • Có TK 635 – Chi phí tài chính

    2.2.3 Kế toán xác định KQ hoạt động khác

    – Hoạt động khác là những hoạt động còn lại mà doanh nghiệp tiến hành chưa kể vào 2 hoạt động ở trên. (thường là từ các nghiệp vụ khôngthường xuyên ở doanh nghiệp, nằm ngoài dự tính của doanh nghiệp)

    – Kết quả hoạt động khác là khoản chênh lệch giữa thu và chi khác phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp.

    • Thu nhập hoạt động khác
    • Thu do nhượng bán, thanh lý TSCĐ, bán phế liệu
    • Thu các khoản được phạt đuợc bồi thường
    • Thu về các khoản nợ vắng chủ
    • Tài sản thừa…
    • Hoàn nhập dự phòng giảm giá tồn kho và phải thu khó đòi

    Chi phí hoạt động khác

    • Chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ, giá trị còn lại của TSCĐ thanh lý nhượng bán.
    • Các khoản bị phạt, bị bồi thường.
    • Các khoản chi phí khác khác.
    • Kế toán thu nhập và chi phí khác

    Tài khoản sử dụng

    Ke toan thu nhap va chi phi khac

    a. Kế toán thu nhập khác

    Khi phát sinh các khoản thu về nhượng bán, thanh lý TSCĐ, kế toán ghi:

    • Nợ TK 111, 112 – Tiền mặt , TGNH
    • Nợ TK 131 – Phải thu của khách hàng
    • Có TK 333 – Thuế GTGT phải nộp (3331)
    • Có TK 711 – Thu nhập khác

    Các khoản nợ không xác định được chủ nợ, xử lý ghi vào thu nhập khác.

    • Nợ TK 331 – Phải trả người bán
    • Nợ TK 338 – Phải trả, phải nộp khác
    • Có TK 711 – Thu nhập khác

    Được xét miễn giảm thuế, kế toán ghi:

    • Nợ TK 111, 112 – Tiền mặt
    • Nợ TK 333 – Thuế, phí , lệ phí
    • Có TK 711 – Thu nhập khác

    Các khoản nợ khó đòi đã xử lý lại thu hồi:

    • Nợ TK 111 – Tiền mặt
    • Nợ TK 112 – Tiền gửi ngân hàng
    • Có TK 711 – Thu nhập khác

    Các khoản được phạt, được bồi thường, kế toán ghi:

    • Nợ TK 111 – Tiền mặt
    • Nợ TK 112 – Tiền gửi ngân hàng
    • Nợ ‘TK 138 – Phải thu khác
    • Có TK 711 – Thu nhập khác

    Kết chuyển thu nhập hoạt động khác, kế toán ghi:

    • Nợ TK 711 – Thu nhập khác
    • Có TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh

    b. Kế toán chi phí khác

    Trường hợp thanh lý hoặc nhượng bán TSCĐ:

    • Nợ TK 811 – Chi phí khác
    • Có TK 211 – TSCĐ hữu hình
    • Có TK 213 – TSCĐ vô hình

    Xử lý tài khoản thiếu không xác định được nguyên nhân quyết định xử lý ghi vào chi phí khác:

    • Nợ TK 811 – Chi phí khác
    • Có TK 138 – Phải thu khác (1381)

    Xác định kết quả kinh doanh

    Xac dinh ket qua kinh doanh

    So sánh bảng cân đối kế toán (BCĐKT) và báo cáo kết quả kinh doanh (BCKQKD)

    – Bảng cân đối kế toán thể hiện bức tranh tài chính tại một thời điểm

    – Báo cáo KQKD cho thấy hiệu quả KD qua một thời kỳ:

    • Thể hiện các DT và CF trong một kỳ
    • Giải thích sự thay đổi giữa BCĐKT đầu kỳ và cuối kỳ

    so sanh bcdkt va bckqkd

    2.3 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (VAS số 24) (BCLCTT)

    Khái niệm:  Là báo cáo tài chính tổng hợp phản ánh việc hình thành và sử dụng tiền trong kỳ kế toán.

    Mục tiêu của BCLCTT

    Muc tieu cua bao cao luu chuyen tien te

    Tại sao việc phân tích dòng tiền tệ lại quan trọng?

    • Đo lường khả năng tạo ra các dòng tiền và nhu cầu về tiền của doanh nghiệp.
    • Đo lường khả năng thực hiện các nghĩa vụ đối với các chủ nợ, Nhà nước…
    • Cung cấp thông tin xác định nhu cầu về tiền của doanh nghiệp cho kỳ tiếp theo.
    • Cung cấp thông tin cần thiết cho việc hoạch định và kiểm soát.
    • Giải thích sự khác biệt giữa tiền và lợi tức sau thuế.

    Số dư tiền tệ bao gồm

    – Tiền mặt

    – TGNH

    – Các khoản tương đương tiền (có khả năng thu hồi vốn trong vòng 3 tháng)

    • Kỳ phiếu
    • Trái phiếu chính phủ

    Các hoạt động tạo ra các dòng tiền

    • Hoạt động kinh doanh: là các hoạt động tạo ra doanh thu chủ yếu của DN và các hoạt động khác không phải là họat động đầu tư và hoạt động tài chính.
    • Hoạt động đầu tư: là các hoạt động mua bán, xây dựng, thanh lý, nhượng bán các tài sản dài hạn và các khoản đầu tư khác không nằm trong các khoản tương đương tiền.
    • Hoạt động tài chính: là các hoạt động tạo ra các thay đổi về quy mô và kết cấu của vốn chủ sở hữu và vốn vay của DN.

    Chu kỳ của dòng tiền

    chu ky cua dong tien

    Sự khác biệt giữa dòng tiền và lợi nhuận sau thuế

    Dong tien va loi nhuan sau thue

    Dong tien va loi nhuan sau thue 02

    Cash – flow từ hoạt động đầu tư

    • Tiền thu từ bán hàng (+)
    • Tiền thu từ các khoản phải thu (+)
    • Tiền thu từ các khoản khác (+)
    • Tiền trả cho người cung cấp…(-)
    • Tiền chi trả người lao động (-)
    • Tiền nộp thuế (-)..
    • Tiền trả lãi vay.
    • Tiền mua TSCĐ (-)
    • Tiền đầu tư vào các đơn vị khác (-)
    • Thu lãi cho vay, cổ tức, lợi nhuận (+)
    • Thu do nhượng bán TSCĐ (+)
    • Thu hồi các khoản đầu tư dài hạn (+)
    • Tiền vốn góp, phát hành cổ phiếu
    • Tiền vay ngắn hạn, dài hạn;
    • Tiền trả vốn góp cho các chủ sở hữu, mua lại cổ phiếu
    • của chính DN đã phát hành.
    • Tiền trả nợ vay
    • Tiền cổ tức, lợi nhuận trả cho chủ sở hữu.

    2.4 Thuyết minh các báo cáo tài chính

    Giải trình và bổ sung, thuyết minh về tình hình hoạt động SXKD, tình hình tài chính của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo, mà chưa được trình bày đầy đủ, chi tiết hết trong các báo cáo tài chính khác.

    Nội dung:

    • Đặc điểm hoạt động
    • Chính sách kế toán áp dụng
    • Chi tiết một số chỉ tiêu trong các báo cáo tài chính :
    • Một số chỉ tiêu đánh giá khái quát tình hình hoạt động
    • Các kiến nghị.

    THỦ THUẬT, KINH NGHIỆM ĐỌC BÁO CÁO TÀI CHÍNH

    Rất nhiều bạn kế toán trả khi lên được báo cáo tài chính nhưng lại không biết là đúng hay sai, và nếu có phát hiện sai thì không biết phải xử lý như thế nào. Dưới đây là một số thủ thuật và kinh nghiệm giúp các bạn.

    – Việc đầu tiên các bạn cần kiểm tra đó là: Kiểm tra xem tất cả các TK kế toán trên Bảng cân đối phát sinh có số dư đúng với bản chất của nó hay chưa.

    – Kiểm tra số dư TK 131, 331: xem có khớp với công nợ phải thu của khách hàng và phải trả cho nhà cung cấp hay không, kiểm tra lại với công nợ thực tế với khách hàng và NCC.

    – Kiểm tra số dư TK 133 trên bảng CDSPS đã trùng với các tờ khai thuế GTGT hàng tháng hoặc quý hay chưa?

    – Kiếm tra số dư TK “chi phí trả trước ngắn hạn” ,“chi phí trả trước dài hạn” được bao nhiêu rồi mở bảng phân bổ CCDC ra để đối chiếu số tiền còn lại trên bảng phân bổ CCDC có số liệu trùng khớp với nhau hay không? Nếu không bằng nhau ta xem lại cách phân bổ CCDC hoặc định khoản kế toán bị sai.

    – Kiểm tra số dư trên TK 156 và mở bảng chi tiết nhập xuất tồn kho xem số liệu có trùng khớp với nhau hay ko? Nếu như số liệu giữa bảng cân đối SPS với báo cáo tổng hợp nhập xuất tồn không khớp có thể do các nguyên nhân sau:

    • Định khoản sai tài khoản .
    • Xuất bán trước khi có hóa đơn nhập mua.
    • Đơn giá xuất bạn t
    Zalo
    Zalo
    Hotline